De Villa dei Papiri en de Herculaneum-rollen

De Villa Zelf

De Villa dei Papiri ligt aan de rand van het antieke Herculaneum, gedeeltelijk opgegraven en grotendeels nog begraven onder het moderne Ercolano. De villa was een kolossale Romeinse luxewoning met een oppervlakte van ongeveer 250 meter langs de lange as, georganiseerd rond verschillende grote peristyle-tuinen, siervijvers, een aanzienlijk privé-badencomplex en tientallen versierde ontvangstzalen. Romeinse luxevilla's van deze omvang zijn normaal alleen bekend uit literaire verwijzingen; de Villa dei Papiri is het meest complete fysieke voorbeeld dat uit de Romeinse wereld bewaard is gebleven en geeft ons het duidelijkste beeld van de architectuurtaal van het laat-republikeinse en vroeg-keizerlijke Romeinse elite-woonleven. De villa was vrijwel zeker eigendom van Lucius Calpurnius Piso Caesoninus, schoonvader van Julius Caesar en een belangrijke beschermheer van de Griekse filosofie in Rome. Plan om de huidige openingstijden en sluitingen te bevestigen via de officiële ticketpagina in de twee weken voor uw reis.

De villa werd in 1750 ontdekt tijdens Bourbon-tijdperk bronboringen die doorbraken in een van de begraven kamers. Karl Weber, de Zwitserse militaire ingenieur die de Bourbon-opgravingen leidde, bracht de villa in het volgende decennium in kaart door tunnels te graven door het verharde pyroclastische materiaal — hetzelfde materiaal dat de rollen had verkoold. De Weber-kaart blijft een van de fundamentele documenten van de Europese archeologie en vormde de basis voor de Getty Villa in Malibu, Californië, die een architectonische reconstructie is van de Villa dei Papiri. De Bourbon-opgravers vonden ongeveer 90 bronzen en marmeren sculpturen uit de villa, nu tentoongesteld in het Nationaal Archeologisch Museum in Napels (MANN), waar ze een van de mooiste collecties Romeinse beeldhouwkunst ter wereld vormen. Het nabijgelegen MAV-multimediamuseum behandelt dezelfde context met 3D-reconstructies en wordt sterk aanbevolen als voorbereidende kennismaking.

Het moderne, bezoekbare deel van de villa is beperkt tot een klein gebied dat in de jaren 1990 en 2000 is opgegraven, toegankelijk via een zijpoort van het belangrijkste archeologische park van Herculaneum. Het grootste deel van de villa blijft begraven onder de moderne stad, en er zijn geen huidige plannen om de volledige structuur op te graven — het moderne Ercolano ligt er direct bovenop en zou moeten worden gesloopt om het bloot te leggen. De opgravingen in de jaren 1990 legden een klein deel van de peristyle op het lagere niveau en enkele kamers van de residentiële vleugel bloot, met de originele marmeren vloeren en wat wandpleister in situ zichtbaar. Het Antiquarium-bezoekerscentrum bevat een uitgebreide multimedia-expositie over de villa en de rollen, en is de beste plek om de volledige omvang te begrijpen van wat nog ondergronds ligt. Het detail is een van de vele waar de kloof tussen het gepubliceerde schema van de operator en de ervaring ter plaatse groter is dan de meeste reizigers verwachten.

De Verkoolde Bibliotheek

De verkoolde bibliotheek van de Villa dei Papiri werd in oktober 1752 ontdekt tijdens de Weber-opgravingen en is de enige intacte antieke bibliotheek die de oudheid heeft overleefd. De ongeveer 1.800 papyrusrollen werden gevonden in een kleine kamer nabij de centrale peristyle, oorspronkelijk opgeslagen op houten rekken die waren ingestort en verbrand toen de pyroclastische stroom door de villa raasde. De rollen zelf werden verkoold — omgezet in een stabiele, houtskoolachtige vorm door de hitte — in plaats van verbrand, wat de reden is dat ze überhaupt overleefden. De meeste bekende Romeinse bibliotheken verbrandden tot as in branden gedurende de keizertijd; de Bibliotheek van Alexandrië is het beroemdste slachtoffer. De Herculaneum-bibliotheek is de enige grote collectie antieke Griekse en Latijnse teksten die in fysieke vorm uit de oudheid bewaard is gebleven, in plaats van via middeleeuwse manuscriptkopieën.

De bibliotheek is overwegend Grieks-talig en filosofisch, gedomineerd door werken van de Epicurische filosoof Philodemus van Gadara, die vermoedelijk als hofintellectueel in de villa verbleef en de bibliotheek als zijn persoonlijke werkcatalogus gebruikte. Andere geïdentificeerde auteurs zijn de grondlegger van het Epicurisme, Epicurus zelf, de Stoïcijnse filosoof Chrysippus en verschillende minder belangrijke Hellenistische dichters wier werken volledig verloren waren tot de ontdekking van Herculaneum. Ook werd een klein aantal Latijnse rollen teruggevonden, waaronder mogelijk een concept van een verloren werk van de Romeinse filosofie. Het algemene karakter van de bibliotheek wijst op een werkende filosofische collectie in plaats van een representatieve culturele bibliotheek, wat op zichzelf een substantieel gegeven is over hoe Romeinse elites hun bibliotheken in de eerste eeuw na Christus gebruikten. De officiële kalender van het archeologische park is de enige betrouwbare bron voor datum-specifieke bevestigingen en wordt tijdig bijgewerkt.

De pogingen in de 18e en 19e eeuw om de rollen fysiek uit te rollen waren vrijwel altijd destructief. Er werden verschillende mechanische en chemische methoden geprobeerd – waaronder een mechanische uitrolmachine uitgevonden door de Italiaanse priester en geleerde Antonio Piaggio in de jaren 1750, die jaren nodig had om één enkele rol uit te rollen – en veel rollen werden daarbij vernietigd. De Piaggio-methode leverde gedeeltelijke teksten op van ongeveer een kwart van de rollen, maar ten koste van permanente schade. De meeste overgebleven rollen zijn fysiek intact maar onleesbaar gebleven, opgeslagen in de Nationale Bibliotheek van Napels (Biblioteca Nazionale di Napoli) en de Bibliothèque nationale de France in Parijs onder zorgvuldig gecontroleerde omstandigheden, wachtend op een techniek die ze kon lezen zonder ze te openen. Het conciërgeteam voegt voor elke klant de relevante operatorbevestiging toe vóór het bezoek, zodat niemand zonder de actuele informatie arriveert.

De Vesuvius Challenge

De doorbraak kwam van een onwaarschijnlijke combinatie van medische beeldvormingstechnologie, machine learning en een particulier gefinancierde prijsvraag. De Vesuvius Challenge werd in 2023 gelanceerd door de technologie-ondernemers Nat Friedman en Daniel Gross, in samenwerking met Brent Seales, computerwetenschapper aan de Universiteit van Kentucky, die bijna twee decennia technieken had ontwikkeld om oude rollen virtueel uit te rollen met behulp van röntgentomografie. De challenge bood aanzienlijke geldprijzen voor de eerste teams die volledige passages en complete rollen uit de bibliotheek van Herculaneum konden lezen met behulp van niet-destructieve beeldvorming. De competitie opende het veld voor een wereldwijde gemeenschap van onderzoekers en versnelde de vooruitgang op een probleem dat decennia lang vastzat. Dit punt is in Herculaneum belangrijker dan bij veel vergelijkbare locaties, omdat de opgegraven zone werkelijk compact is en kleine beslissingen van de operator een groter deel van het bezoek beïnvloeden.

De techniek werkt in twee fasen. Eerst produceert een hoge-energie röntgenscan van een intacte rol een driedimensionaal volumetrisch beeld van de interne structuur van de rol, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen het verkoolde papyrus en de inkt die op het oppervlak is aangebracht. Ten tweede worden machine-learning-algoritmen getraind om de precieze oppervlakken van het opgerolde papyrus in de rol te identificeren en die oppervlakken virtueel plat te leggen tot leesbare afbeeldingen. De op koolstof gebaseerde inkt uit de Romeinse periode heeft een iets andere röntgendichtheid dan het verkoolde papyrus, waardoor deze net zichtbaar is voor de algoritmen, ondanks dat beide materialen zijn verkoold door dezelfde pyroclastische gebeurtenis. Het resultaat is een virtuele uitrol die de fysieke rol behoudt terwijl de leesbare tekst wordt geëxtraheerd. De handvol klanten die ons het afgelopen jaar naar dit detail hebben gevraagd, meldden allemaal een vlotter bezoek nadat ze het van tevoren correct hadden begrepen.

De eerste volledige passages werden eind 2023 gelezen, en de eerste complete intacte rol is nu grotendeels uitgerold en gedecodeerd. De tekst blijkt een voorheen onbekend filosofisch werk van Philodemus te zijn, waarin de rol van muziek en plezier in het epicurische ethische systeem wordt besproken – precies het soort werkfilosofische tekst dat het karakter van de bibliotheek zou voorspellen. De Vesuvius Challenge gaat verder met jaarlijkse prijscycli gericht op het uitrollen van verdere rollen en uiteindelijk de hele overgebleven collectie. Het tempo van de vooruitgang is nu werkelijk snel, en er is een redelijke hoop dat binnen een decennium de meeste overgebleven Herculaneum-rollen voor het eerst in bijna 1.900 jaar zullen worden gelezen. Het MAV-multimediamuseum naast het archeologisch park heeft een uitgebreide tentoonstelling over de challenge. De standaard bevestigingsmail van de conciërge bevat het relevante detail van de operator, zodat geen enkele reiziger bij de poort aan de Corso Resina aankomt zonder de actuele informatie.

Wat is er nog begraven?

Het grootste deel van de Villa van de Papyri blijft begraven onder de moderne stad Ercolano en zal naar verwachting in de afzienbare toekomst niet worden opgegraven. De voetafdruk van de villa strekt zich aanzienlijk uit buiten het kleine gebied dat in de jaren 1990 is blootgelegd, en de residentiële vleugel waar de bibliotheek werd gevonden – het deel met de hoogste archeologische waarde – ligt direct onder woonhuizen in de moderne stad die gesloopt zouden moeten worden om het bloot te leggen. Het Italiaanse Ministerie van Cultuur heeft consequent prioriteit gegeven aan het behoud van wat al is opgegraven boven verdere grootschalige opgravingen bij de villa, en er is geen huidig gefinancierd plan voor groot nieuw werk. De conciërge bevestigt het huidige operatorbeleid voor elke klant vóór de boeking en stuurt een datum-specifieke herinnering met het afdrukbare PDF-ticket bijgevoegd. De meeste internationale bezoekers vinden dat dit ene detail het verschil maakt tussen een soepele toegangservaring en een stressvolle in de felle mediterrane middagzon.

Verschillende kleinere gerichte opgravingen zijn de afgelopen dertig jaar voorgesteld. Een voorstel uit 2007 om het bovenste terras van de villatuin op te graven werd goedgekeurd maar slechts gedeeltelijk uitgevoerd. Een recenter voorstel richt zich op de secundaire bibliotheekruimte die de Weber-tunnels in de jaren 1750 identificeerden maar nooit volledig verkenden, op de hypothese dat daar mogelijk nog rollen liggen. De hypothese is aannemelijk – de Weber-opgravers haalden alleen wat in de meest toegankelijke kamer lag en hebben mogelijk een aangrenzende collectie gemist – maar de kosten van nieuwe opgravingen zijn aanzienlijk en de politieke rechtvaardiging ervan hangt af van het vertrouwen dat er verdere rollen worden gevonden. De resultaten van de Vesuvius Challenge, door aan te tonen dat begraven rollen nu kunnen worden gelezen, hebben de zaak voor nieuw opgravingswerk aanzienlijk versterkt, en een hernieuwde campagne in de late jaren 2020 wordt nu serieus besproken in de Italiaanse archeologische pers.